Το staking μοιάζει με τόκο στα crypto: κλειδώνεις κάποια νομίσματα, βοηθάς το δίκτυο να λειτουργεί, και παίρνεις ανταμοιβές. Το ερώτημα που ξεχνούν οι περισσότεροι είναι απλό αλλά κρίσιμο: αυτές οι ανταμοιβές φορολογούνται; Η απάντηση είναι ναι, και μάλιστα με έναν τρόπο που ίσως σε ξαφνιάσει. Ας τα δούμε καθαρά.
Σημείωση: ενημερωτικό άρθρο, όχι φορολογική συμβουλή. Το πλαίσιο εξελίσσεται, γι’ αυτό επιβεβαίωσε την περίπτωσή σου με φοροτεχνικό.
Τι είναι το staking, σε δύο γραμμές
Σε ορισμένα δίκτυα, αντί για ενεργοβόρα εξόρυξη, οι συναλλαγές επικυρώνονται από όσους δεσμεύουν νομίσματα. Αυτή τη δέσμευση τη λέμε staking, και ως αντάλλαγμα λαμβάνεις περιοδικά ανταμοιβές σε crypto. Είναι, πρακτικά, μια μορφή απόδοσης πάνω σε αυτά που ήδη κρατάς.
Πώς φορολογείται: είναι εισόδημα, όχι υπεραξία
Εδώ είναι το κλειδί. Οι ανταμοιβές από staking δεν αντιμετωπίζονται σαν το κέρδος από πώληση. Αντιμετωπίζονται ως εισόδημα, στη λογική των τόκων, και φορολογούνται με συντελεστή 15% επί της αξίας τους.
Το ίδιο ισχύει, σε γενικές γραμμές, και για συγγενείς δραστηριότητες όπως ο δανεισμός crypto (lending) ή τα προγράμματα απόδοσης (yield). Θεωρούνται εισόδημα και φορολογούνται ανάλογα.
Πότε προκύπτει ο φόρος και σε ποια αξία
Ο φόρος γεννιέται τη στιγμή που λαμβάνεις την ανταμοιβή, όχι όταν την πουλήσεις. Η αξία που μετράει είναι η αξία σε ευρώ τη στιγμή της λήψης. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να καταγράφεις ημερομηνία και αξία κάθε ανταμοιβής που παίρνεις.
Και μετά; Ο δεύτερος φόρος όταν πουλήσεις
Προσοχή σε αυτό, γιατί μπερδεύει πολύ κόσμο. Οι ανταμοιβές staking σε βάζουν σε δύο διαφορετικές φορολογικές στιγμές.
Πρώτα, όταν τις λαμβάνεις, φορολογούνται ως εισόδημα, όπως είδαμε. Έπειτα, αν αργότερα τις πουλήσεις σε υψηλότερη τιμή, το επιπλέον κέρδος φορολογείται ξανά, αυτή τη φορά ως υπεραξία. Δηλαδή η αξία λήψης γίνεται το κόστος κτήσης, και ό,τι παραπάνω βγάλεις μετά είναι υπεραξία. Αναλυτικά για την υπεραξία, δες τον οδηγό Πώς Δηλώνεις τα Crypto στο Ε1.
Ατομικό ή επαγγελματικό;
Για τον μέσο ιδιώτη που κάνει staking με τα δικά του νομίσματα, ισχύει η λογική του εισοδήματος από τόκους. Αν όμως η δραστηριότητα γίνεται σε μεγάλη κλίμακα και οργανωμένα, μπορεί να θεωρηθεί επιχειρηματική, οπότε αλλάζει η αντιμετώπιση και μπαίνει η προοδευτική κλίμακα φόρου εισοδήματος. Αν είσαι σε αυτή τη ζώνη, μίλα οπωσδήποτε με λογιστή.
Τι ΔΕΝ φορολογείται
Για να μην αγχώνεσαι άσκοπα: η απλή κατοχή των crypto σου δεν φορολογείται, ούτε η μεταφορά τους από ένα δικό σου wallet σε ένα άλλο δικό σου. Φόρος υπάρχει στην ανταμοιβή που λαμβάνεις και στο κέρδος όταν πουλάς, όχι στο να τα έχεις ή να τα μετακινείς.
Κράτα σωστό αρχείο από την αρχή
Επειδή το staking δίνει πολλές μικρές ανταμοιβές σε διαφορετικές ημερομηνίες, το αρχείο γίνεται γρήγορα δύσκολο με το χέρι. Χρειάζεσαι, για κάθε ανταμοιβή, την ημερομηνία και την αξία σε ευρώ, και μετά το ιστορικό των πωλήσεων.
Ένα εργαλείο φορολογίας crypto τα κάνει αυτόματα: συνδέεται με τους λογαριασμούς σου, αποτιμά κάθε ανταμοιβή και βγάζει έτοιμη αναφορά. Ένα δημοφιλές, με υποστήριξη για την Ελλάδα, είναι το Koinly. Δες το Koinly εδώ. (Συνεργασία: affiliate σύνδεσμος. Αν εγγραφείς, μπορεί να λάβουμε μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα.)
Για γρήγορη εκτίμηση του φόρου στα κέρδη σου, δες και τον Υπολογιστή Φόρου.
Συχνές ερωτήσεις
Οι ανταμοιβές staking φορολογούνται μόλις τις πάρω;
Ναι. Θεωρούνται εισόδημα και φορολογούνται με βάση την αξία τους σε ευρώ τη στιγμή της λήψης, ανεξάρτητα από το αν τις πουλήσεις ή όχι.
Πληρώνω φόρο δύο φορές για το staking;
Με μια έννοια ναι, αλλά για διαφορετικά πράγματα: μία φορά ως εισόδημα όταν λαμβάνεις την ανταμοιβή, και μία ως υπεραξία αν αργότερα την πουλήσεις με κέρδος πάνω από την αξία λήψης.
Με ποιον συντελεστή φορολογείται;
Για ιδιώτη, στη λογική των τόκων, με 15%. Αν η δραστηριότητα είναι επαγγελματικής κλίμακας, μπορεί να ισχύσει η προοδευτική κλίμακα εισοδήματος.
Αν κάνω απλώς hold, χωρίς staking, πληρώνω φόρο;
Όχι. Η απλή διακράτηση δεν φορολογείται. Φόρος προκύπτει στις ανταμοιβές και στο κέρδος από πώληση.
Πώς δηλώνω τα εισοδήματα από staking;
Μπαίνουν στην ετήσια φορολογική σου δήλωση ως εισόδημα. Κράτα αναλυτικό αρχείο ημερομηνιών και αξιών, και ιδανικά χρησιμοποίησε εργαλείο φορολογίας.
Το άρθρο δεν αποτελεί φορολογική συμβουλή. Το πλαίσιο για τα crypto στην Ελλάδα εξελίσσεται, γι’ αυτό επιβεβαίωσε την περίπτωσή σου με επαγγελματία.
Φτιάξε τη φορολογική σου δήλωση crypto σε λίγα λεπτά
Το Koinly συνδέεται με τα wallets και τα exchanges σου, υπολογίζει αυτόματα κέρδη/ζημιές και βγάζει έτοιμη φορολογική αναφορά, με υποστήριξη για την Ελλάδα.
Σύνδεσμος συνεργασίας: αν εγγραφείς μέσω αυτού, το CryptoAgora μπορεί να λάβει προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα.
